Sách Hán Nôm các dân tộc thiểu số ở Việt Nam có nội dung rất phong phú, gồm nhiều chủng loại khác nhau như: hát, truyện thơ, y dược, tôn giáo, sách dạy học... Sách về hát có hát sli và lượn của người Tày - Nùng, hát then và ca đám cưới của người Tày, hát giao duyên nam nữ của người Dao. Các truyện thơ Nôm như: Đinh Quân truyện, Kim Quế truyện, Lưu Đài - Hán Xuân, Toọng Tương truyện... Sách y dược chiếm một số lượng không nhỏ, ghi chép các bài thuốc chữa bệnh theo kinh nghiệm dân gian, bổ sung vào kho sách đông y Việt Nam. Sách tôn giáo thường chép các bài cúng trong các dịp tế lễ của người dân tộc như cúng nhà mới, cầu mùa, trừ ma tà, phù chú...

Các truyện thơ Nôm phản ánh chân thực cuộc sống sinh động của đồng bào các dân tộc thiểu số Việt Nam thông qua các hoạt động văn hóa lễ hội, văn hóa tâm linh, những phong tục tập quán và tín ngưỡng dân gian đầy bản sắc, những câu chuyện chất chứa tính đạo lý, thiện ác phân minh, tất cả nhằm hướng tới xây dựng một xã hội cộng đồng tốt đẹp thuần hòa và những khát vọng vươn lên... Đây chính là nguồn tài liệu vô giá để nghiên cứu lịch sử, văn hóa, xã hội của mỗi địa phương, mỗi tộc người và của đại gia đình các dân tộc Việt Nam.

"... Chùa Trấn Quốc, một ngôi chùa được coi là cổ nhất và nằm ở một vị thế đẹp nhất đất Thăng Long - Hà Nội - trên đảo Kim Ngư, bên cạnh đường Thanh Niên thơ mộng, giữa Hồ Tây quyến rũ. Chùa Trấn Quốc gắn liền với lịch sử xây dựng quốc gia độc lập tự chủ từ thời Lý Nam Đế (544-602). Theo sử sách, chùa xưa tên là Khai Quốc được vua Lý Nam Đế dựng khoảng năm 544 - 548, khi ấy chùa nằm ở ngoài bãi sông Hồng. Vào khoảng những năm thuộc niên hiệu Hoằng Định (1600-1618) mới chuyển vào vị trí hiện nay. Trong chùa hiện còn lưu giữ nhiều tư liệu chữ Hán chữ Nôm: hoành phi, câu đối, văn bia, v.v... đã làm tăng thêm bề dày lịch sử và nét đẹp văn hóa của chùa...

"Từ nguồn tài liệu Hán Nôm, công trình giới thiệu khái quát lịch sử giáo dục và khoa cử Nho học ở Việt Nam, đồng thời đi sâu phân tích và hệ thống một số khía cạnh về giáo dục và khoa cử Nho học thời Lê, như thể chế, tổ chức trường học, cũng như nội dung học tập, thi cử, nội dung bài thi, người đỗ đạt và truyền thống khoa bảng, truyền thống hiếu học. Một nội dung quan trọng khác là tuyển dịch nguyên văn một số bài văn sách đình đối của các danh nho thời Lê, góp phần nghiên cứu không chỉ về giáo dục và khoa cử Nho học, mà còn góp phần tìm hiểu thể chế chính trị, tư tưởng, biến động xã hội ở Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử. Trên cơ sở đó rút ra những bài học về giáo dục và sử dụng nhân tài của người xưa, có ý nghĩa nhất định trong công cuộc xây dựng đất nước hiện nay" (trích Lời nói đầu cuốn sách).

Thăng Long - Hà Nội, nơi hội tụ những tinh hoa của đất nước, nơi tạo nguồn cảm hứng cho biết bao nhà thơ, nhà văn sáng tác về Thăng Long - Hà Nội và vì Thăng Long - Hà Nội, để làm nên một nền văn học Thăng Long - Hà Nội. Trải qua từng giai đoạn phát triển lịch sử, Thăng Long - Hà Nội thời nào cũng có những nhân tài, những nhà thơ nhà văn nổi tiếng, như: Lý Thái Tổ, Lý Thường Kiệt, Trần Thái Tông, Trần Nhân Tông, Trần Quốc Tuấn, Chu Văn An, Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Quang Trung, Nguyễn Du, Bùi Dương Lịch, Phạm Quý Thích, Cao Bá Quát, Nguyễn Văn Siêu, Nguyễn Văn Lý, v.v... Các trước tác của họ đã góp phần tạo nên ngàn năm văn hiến Thăng Long - Hà Nội.

Để đánh dấu một bước phát triển mới về phương pháp nghiên cứu tư tưởng Nho gia ở Việt Nam, đồng thời tập trung nghiên cứu khai thác giá trị của tư liệu Hán Nôm liên quan đến Nho giáo ở Việt Nam từ hướng tiếp cận liên ngành (tư tưởng triết học, văn hóa, văn học, lịch sử, tôn giáo, dân tộc, v.v..), Viện Nghiên cứu Hán Nôm (thuộc Viện Khoa học xã hội Việt Nam), cùng với Viện Harvard - Yenching (Hoa Kỳ) xuất bản Kỷ yếu Hội thảo quốc tế về Nho giáo với chủ đề: Nghiên cứu tư tưởng Nho gia Việt Nam từ hướng tiếp cận liên ngành.

Tài liệu địa phương chí Hán Nôm là nguồn tài liệu phong phú phản ánh nhiều mặt về lịch sử, địa lý, danh nhân, danh tích, văn hóa, sản vật, con người và phong tục tập quán của từng địa phương. Nguồn tài liệu này đã được nhiều nhà nghiên cứu, nhiều công trình nghiên cứu quan tâm sử dụng, song phần lớn vẫn chưa được dịch chú, chỉnh lý và công bố một cách có hệ thống.

Nội dung các truyện thơ Nôm phản ánh chân thực cuộc sống sinh động của đồng bào các dân tộc thiểu số Việt Nam thông qua các hoạt động văn hóa lễ hội, văn hóa tâm linh, những phong tục tập quán và tín ngưỡng dân gian đầy bản sắc, những câu chuyện chất chứa tính đạo lý, thiện ác phân minh, tất cả nhằm hướng tới xây dựng một xã hội cộng đồng tốt đẹp thuần hòa và những khát vọng vươn lên... Đây chính là nguồn tài liệu vô giá để nghiên cứu lịch sử, văn hóa, xã hội của mỗi địa phương, mỗi tộc người và của đại gia đình các dân tộc Việt Nam.

Thư mục giới thiệu 1519 cuốn sách Hán Nôm các dân tộc thiểu số Việt Nam - một phần trong tổng số sách mới được sưu tầm trong nhiều năm qua hiện đang lưu trữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm. Đây chính là thành quả của một quá trình sưu tầm nghiên cứu và phối kết hợp với các địa phương trong "Chương trình về sưu tầm, bảo quản, mã hóa, nghiên cứu khai thác chữ viết cổ truyền của các dân tộc thiểu số ở Việt Nam" cấp Viện Khoa học xã hội Việt Nam.

Dân tộc ta có một lịch sử y học lâu đời, bắt đầu từ kinh nghiệm tìm kiếm thức ăn, rồi dần dần phát hiện ra những động thực vật, khoáng vật mang dược tính, sáng tạo ra những phương pháp chữa trị bệnh tật, hoặc thương tật xảy ra trong quá trình lao động...