LỜI KHAI MẠC

HỘI NGHỊ THÔNG BÁO HÁN NÔM HỌC NĂM 2009

TRỊNH KHẮC MẠNH

Viện trưởng Viện Nghiên cứu Hán Nôm

Kính thưa Quí vị đại biểu

Kính thưa Hội nghị

Hôm nay, Viện nghiên cứu Hán Nôm tổ chức Hội nghị thông báo Hán Nôm học năm 2009. Thay mặt lãnh đạo Viện và cán bộ công chức Viện Nghiên cứu Hán Nôm, xin nhiệt liệt chào mừng, chân thành cảm ơn các quý vị đại biểu và quý vị đồng nghiệp từ Bắc đến Nam đã gửi bài cho Hội nghị.

Nhân diễn đàn Hội nghị hôm nay, chúng tôi xin thông báo, Viện Nghiên cứu Hán Nôm vừa tiến hành tổng kết công tác năm 2009, với những thành tích trên các lĩnh vực công tác về sưu tầm, bảo quản, nghiên cứu khai thác, chỉnh lý xuất bản và đào tạo bồi dưỡng cán bộ nghiên cứu Hán Nôm. Xin nêu một số nét chính như sau:

1/ Về nghiên cứu khoa học

- Viện đang thực hiện nhiều đề tài, nhiệm vụ khoa học cấp bộ và cấp viện. Năm 2009, Viện đã nghiệm thu một số đề tài cấp bộ, trong đó có 2 đề tài đạt loại xuất sắc, như: Nghiên cứu cách chuyển dịch tên gọi cây thuốc từ tiếng Hán cổ ra tiếng Việt (PGS. TS Nguyễn Tá Nhí chủ biên) và Địa lý hành chính thời Nguyễn qua tư liệu Hán Nôm (TS. Nguyễn Thuý Nga chủ biên). Viện đang triển khai 10 đề tài cấp bộ độc lập, đó là: Ấn chương trong hệ thống hành chính Việt Nam từ đầu thế kỷ XIX đến giữa thế kỷ XX (TS. Nguyễn Công Việt), Diễn ca lịch sử Nôm - Văn bản và tác phẩm (PGS.TS Hoàng Thị Ngọ), Nghiên cứu thể tài văn học Nôm (TS. Nguyễn Thị Lâm), Nghiên cứu chữ Nôm cổ (TS. Trương Đức Quả), Địa danh hành chính Thăng Long Hà Nội qua tư liệu văn khắc Hán Nôm tren địa bàn Hà Nội (TS. Phạm Thị Vinh), Điển cố trong văn học Nôm (TS. Lã Minh Hằng), Nghiên cứu so sánh truyện cổ dân gian Việt Nam-Trung Quốc-Nhật Bản (TS. Nguyễn Thị Oanh), Ca trù (hát ả đào) và văn hóa Thăng Long- Hà Nội (TS. Nguyễn Xuân Diện), Khảo cứu nghệ thuật truyền kì chữ Hán Việt Nam thời trung đại (TS. Phạm Văn Thắm), Nghiên cứu thơ văn Hồ Xuân Hương (PGS. TS. Đào Thái Tôn).

- Chương trình Khai thác di sản Hán Nôm, Viện đang triển khai thực hiện gồm 05 hệ đề tài: a/ Nghiên cứu và biên dịch các văn bản chữ Nôm, b/ Nghiên cứu và biên dịch văn khắc Hán Nôm, c/ Nghiên cứu và biên dịch văn bản văn học, d/ Nghiên cứu và biên dịch văn bản lịch sử và địa lý, e/ Nghiên cứu và biên dịch văn bản luật và tôn giáo.

- Chương trình sưu sưu tầm số hóa và nghiên cứu khai thác chữ viết cổ truyền của các dân tộc thiểu số ở Việt Nam, trong năm 2009 tiếp tục triển khai các công việc, như: Tổ chức lớp chữ Thái cổ với hơn 20 học viên tham gia của các Viện, như: Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Dân tộc học, Viện Văn học, Viện Tôn giáo, Viện Từ điển học và Bách khoa thư. Thực hiện các chuyến đi điều tra sưu tầm ở Sơn La, Điện Biên và Cao Bằng. Biên soạn tập 2 bộ Thư mục sách Hán Nôm các dân tộc thiểu số ở Việt Nam với 900 khổ 16x24cm. Tiếp tục số hóa tài liệu Hán Nôm dân tộc và ghi lưu vào đĩa CD-ROM. Phiên âm, dịch nghĩa, chú thích và chế bản 5 tập truyện thơ Nôm Tày - Nùng, gồm các truyện: Truyện Nàng Quyển, Truyện Thị Đan, Truyện Nàng Kim, Truyện Nàng Ngọc Dong, Lượm Cọi đưa xuất bản thành 3 tập (tập 6,7,8) và Hát then Tày (Tập1).

2/ Về điều tra sưu tầm tư liệu Hán Nôm.

- Thực hiện điều tra sưu tầm tư liệu Hán Nôm ở tỉnh Thừa Thiên - Huế.Kết quả như sau: Lập phiếu điều tra tư liệu Hán Nôm ở 102 xã phường thuộc 6 huyện và 1 thành phố. Sao chép được 3397 đôi câu đối (trong đó 775 đôi câu đói có lạc khoản và 2622 đôi câu đối không có lạc khoản). Sao chép được 2269 hoành phi (trong đó 306 hoành phi có lạc khoản và 1963 hoành phi không có lạc khoản). In dập được 230 bia, 117 chuông, 1 khánh đồng, 2 lư hương và làm khoảng 400 phiếu lược thuật văn khác Hán Nôm. In dập được 1139 trang mộc bản với nhiều bộ sách quí tại các di tích ở Huế, 6 cuốn thư, 25 biển gỗ. Như vậy, nhiều tư liệu Hán Nôm tại các các di tích văn hóa (như đình, chùa, lăng, mộ, hang động, v.v...) tại một vùng đất nắng, gió, lũ lụt thường xuyên đã được sưu tầm về Viện Nghiên cứu Hán Nôm. Đây là những tư liệu hết sức có giá trị góp phần nghiên cứu lịch sử văn hóa, giáo dục, kinh tế, phong tục tập quán của người dân Quảng Đức xưa (nay thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế). Những tư liệu này sẽ được phân loại, đăng kí và phục vụ bạn đọc vào năm 2010.

- Công tác điều tra, sưu tầm, thu thập tư liệu Hán Nôm đã đạt được nhiều kết quả, song vẫn cần thiết phải triển khai đầu tư và nhiều hơn nữa. Năm 2010, công tác sưu tầm nếu được đầu tư kinh phí Viện Nghiên cứu Hán Nôm sẽ triển khai ở thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam.

3/ Về bảo quản và tu bổ tư liệu Hán Nôm

- Đến nay Viện đã nhân bản xong 100% kho sách Hán Nôm, các nguyên bản sẽ đưa vào bảo quản theo chế độ bảo tàng và bạn đọc chỉ được tiếp cận nguyên bản khi thật cần thiết, hàng ngày chúng ta đọc bằng các bản phocopy. Đây là một cố gắng của Viện trong công tác bảo quản các nguyên bản sách Hán Nôm.

4/ Về công nghệ thông tin

- Tiếp tục số hóa các tài liệu Hán Nôm trên đĩa CD-ROM và xây dựng cơ sở dữ liệu Hán Nôm.

- Xây dựng phần mền quản CSDL tình trạng, đặc điểm sách Hán.

- Tiếp tục chỉnh sửa nâng cấp CSDL hiện có, chuyển mã và xử lý thông tin theo công nghệ greenstone cho các biểu ghi tiếng Việt, tiếng Trung Quốc.

- Xây dựng phần mền và quản lý kho sách theo chương trình mã vạch mã vạch.

- Tăng cường hiệu quả khai thác thông tin trên trang web của Viện.

5/ Về đào tạo nguồn nhân lực

- Viện tổ chức Lớp chữ Thái cổ và Lớp Hán Nôm cơ sở.

- Chiêu sinh Cao học được 04 học viên và NCS được 07 NCS

- Tổ chức vệ thành công luận án TS. cấp Nhà nước 02 NCS: NCS. Nguyễn Thị Ngân và NCS. Lý Xuân Chung.

6/ Về hợp tác nghiên cứu khoa học

a) Đề tài hợp tác nước ngoài

- Cùng với Đại học Sư phạm Thượng Hải hiệu chỉnh và xuất bản bộ Tổng tập tiểu thuyết Hán văn Việt Nam. Đang hoàn thiện bản thảo lần cuối.

- Cùng với Viện Nghiên cứu Khổng Tử thuộc Trường Đại học Nhân dân Trung Hoa nghiên cứu về Nho điển Việt Nam.

- Cùng với Đại học Phúc Đán Thượng Hải Trung Quốc nghiên cứu về bộ Việt Nam Hán văn Yên hành văn hiến tập thành.

- Cùng với Viện Văn học Đại học Thành Công (Đài Loan), biên tập xuất bản Toàn Việt thi lục.

b) Hợp tác trong nước

- Cùng với Sở Văn hóa Thông tin Hà Nội, Hải Dương, Quảng Ninh, Phú Thọ, Hải Phòng, Nam Định, Bắc Giang, v.v..; tư vấn việc trùng tu sửa chữa, tiến hành biên soạn và chỉnh lý các tư liệu Hán Nôm tại các di tích ở các địa phương, tổ chức hội thảo khoa học, xây dựng và nghiệm thu các đề tài nghiên cứu khoa học.

7/ Tạp chí Hán Nôm

- Đảm bảo định hướng khoa học của Tạp chí chuyên ngành, có nhiều cố gắng để đảm bảo chất lượng nội dung và hình thức Tạp chí. Năm 2009, Toà soạn nhận được hơn 85 bài của các cộng tác viên, đã đăng 60 bài của 58 tác giả, trong đó 21 bài của cán bộ trong Viện. Tạp chí Hán Nôm ra đúng hạn. Số 6 của Tạp chí đang in.

8/ Công tác xuất bản

- Năm 2009, Viện đã xuất bản 10 đầu sách, như: Tổng tập thác bản văn khắc Hán Nôm 3 tập, tập 19 - tập 21 (Trịnh Khắc Mạnh -Nguyễn Văn Nguyên - Philippe Papin chủ trì). Địa phương chí Hán Nôm, tỉnh Hải Dương và tỉnh Bắc Ninh (Đinh Khắc Thuân chủ biên). Thư mục y dược cổ truyền Việt Nam (Lâm Giang chủ biên). Tác gia Hán Nôm Thăng Long (Phạm Văn Thắm chủ biên). Tổng tập truyện thơ Nôm các dân tộc thiểu số (5 tập). Giáo dục và khoa cử Nho học thời Lê ở Việt Nam qua tư liệu hán Nôm (Đinh Khắc Thuân). Chùa Trấn Quốc - Khảo cứu và tư liệu Hán Nôm (Trịnh Khắc Mạnh-Nguyễn Đức Toàn). Thông báo Hán Nôm học 2008 (Viện Nghiên cứu Hán Nôm), v.v...

- Sách sắp in: Thư mục thác bản văn khắc Hán Nôm Việt Nam tập 6 - 7 (Trịnh Khắc Mạnh chủ biên). Thư mục sách Hán Nôm dân tộc, tập 2 (Trịnh Khắc Mạnh). Địa danh Hà Nội - Khảo cứu diên cách từ nguồn tư liệu Hán Nôm (Nguyễn Thúy Nga). Nghiên cứu cách chuyển dịch tên gọi cây thuốc từ tiếng Hán cổ ra tiếng Việt (PGS. TS Nguyễn Tá Nhí chủ biên). Các thể văn chữ Hán Việt Nam (TS. Hoàng Hồng Cẩm - Trần Kim Anh). Các tác gia nữ Hán Nôm Việt Nam (PGS.TS Đỗ Thị Hảo chủ biên), v.v...

- Và nhiều sách khác đang hoàn thiện bản thảo chuyển nhà xuất bản. Nhiều cán bộ của Viện đã hợp tác với các cơ quan và nhà xuất bản để giới thiệu công trình các nhân của mình.

Những kết quả mà Viện Nghiên cứu Hán Nôm đạt được trong năm 2009, so với nhu cầu của đời sống văn hóa xã hội thì Viện cần cố gắng nhièu hơn nữa, nhằm đẩy mạnh việc xã hội hóa di sản Hán Nôm.

Kính thư Hội nghị

Năm 2009, Ban tổ chức Hội nghị nhận được 130 bài tham luận của 139 tác giả. Bản danh mục các bài viết mà Ban tổ chức cung cấp tới quý vị đại biểu đã phần nào nói lên sự phong phú, đa dạng, chất lượng và hiệu quả của Hội nghị thông báo Hán Nôm học năm nay.

DANH SÁCH BÀI THAM LUẬN THÔNG BÁO HÁN NÔM HỌC NĂM 2009

TT	Họ và tên	Tiêu đề bài viết
1	Trịnh Khắc Mạnh	Tổng quan tình hình nghiên cứu Hán Nôm học năm 2009
2	Trần Kim Anh	Văn bia của Hồ Tông Thốc - Thêm một tấm bia thời Trần
3	Phạm Thị Lan Anh – Nguyễn Văn Quý	Thần tích chùa Yên Phú, sự hỗn dung giữa Phật giáo với tín ngưỡng thủy thần
4	Phùng Thị Mai Anh (Lương Hàn Mai)	Qua tư liệu Hán Nôm hiểu thêm về vị quan họ Phùng ở Nội Hoàng, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang
5	Mai Anh - Nguyễn Văn Hải	Tìm hiểu họ Mai ở Nga Thiện, Nga Sơn, Thanh Hóa qua tài liệu Hán Nôm
6	Thế Anh	Một cách hiểu khác về chữ “mã thượng” trong bài thơ Lương Châu từ của Vương Hàn
7	Nguyễn Phúc Anh	Tình hình nghiên cứu Văn tâm điêu long trong giai đoạn cổ điển và sự ra đời của Văn tâm điêu long học hiện đại
8	Nguyễn Thị Anh	Thử tìm hiểu bố cục một văn bản chiếu
9	Trịnh Ngọc Ánh - Phạm Ngọc Hường	Tư liệu Hán Nôm trong gia phả họ Nguyễn Văn làng Yến Nê tỉnh Quảng Nam
10	Phạm Văn Ánh	Văn thư ngoại giao thời Trần – nội dung và nghệ thuật
11	Nguyễn Gia Bảo	Di sản Hán Nôm mới phát hiện tại huyện Phổ Yên (Thái Nguyên)
12	Nguyễn Khắc Bảo	Hoạn Thư không “ngứa ghẻ” mà “giận lẫy”
13	Vũ Việt Bằng	Những lỗi nghĩa trong bản dịch lời tựa sách Thọ mai gia lễ (bản dịch do Nxb Hà Nội phát hành năm 2009)
14	Phan Văn Các	Thư Trì thi tập, tập thơ đặc sắc của Tam nguyên Thám hoa Vũ Phạm Hàm
15	Lê Quang Chắn	Về tấm bi tự thuật của Liêu Quận công Lê Hữu Kiều ở Liêu Xá
16	Nguyễn Văn Chiến	Tìm hiểu 11 tác phẩm Nôm trên đồ sứ kí kiểu
17	Nguyễn Thị Thanh Chung	Tìm hiểu về cuộc đời Nguyễn Văn Siêu
18	Lí Xuân Chung	Thơ văn xướng họa của các tác gia – sứ giả Việt Nam Hàn Quốc: Những thành tựu nghiên cứu về văn bản học
19	Nguyễn Tuấn Cường	Biên mục một số luận án Tiến sĩ tại Trung Quốc giai đoạn 2000 - 2009 liên quan tới ngành Hán Nôm
20	Lê Văn Cường	Giới thiệu di sản Hán Nôm thư gia Vạn Ninh đường
21	Phạm Hữu Diện - Nguyễn Xuân Mai	Tìm hiểu quan Hiệp quản Nguyễn Bá Thiệu qua tư liệu Hán Nôm ở địa phương
22	Nguyễn Xuân Diện	Vi Thiện Đàn và những thông tin mới về thiện đàn và giáng bút
23	Phạm Đức Duật	Bài giảng môn Kinh Thi tại lớp Đại học Hán học khóa I của Viện Văn học
24	Nguyễn Thị Dung	Về “Ký sĩ vương” trong Đại Việt Sử ký toàn thư
25	Lê Như Duy	Na sơn ẩn sĩ và ái miên ca
26	Lê Phương Duy	Quan niệm về Lễ của Nho gia Việt Nam (Qua khảo sát tác phẩm Lễ kinh chủ nhân của Lê Văn Ngữ)
27	Đoàn Ánh Dương	Bước đầu phác thảo diện mạo thể phú thời Lê
28	Nguyễn Thị Dương	Hai tờ phiến chẩn bệnh cho vua Gia Long của Nguyễn Quang Lượng
29	Trần Trọng Dương	Khảo sát tình hình văn bản tác phẩm một số tác gia hoàng tộc triều nguyễn
30	Phạm Minh Đức - Lê Thị Thông	Tấm bia ghi về Bảng nhãn Ngô Hoán ở đình xã Thượng Đáp, tổng Vạn Tải, Hải Dương
31	Phạm Hoàng Giang	Về một cuốn sách thuốc quý mới sưu tầm được
32	Lâm Giang	Rượu sen phường Thụy Chương
33	Nguyễn Quang Hà	Góp phần tìm hiểu về quê hương, thân thế, sự nghiệp và tư tưởng của một vị thiền sư triều Lý
34	Nguyễn Thanh Hà	“Diễn đàn bách gia” – Một cách tiếp cận và phổ biến tri thức văn hóa cổ trong thời hiện đại của các học giả Trung Quốc
35	Nguyễn Văn Hải	Văn bia chùa Phúc Hưng hiện còn tại xã Thiệu Dương, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa
36	Đỗ Thị Hảo	Văn bia Tiên Lãng, Hải Phòng
37	Lã Minh Hằng	Thử tìm hiểu giá trị về phương diện y học của Đại Nam quốc ngữ
38	Vũ Xuân Hiển	Giới thiệu một số bài thơ trong tập Sơn cư bách vịnh mới được sưu tầm tại Thừa Thiên Huế
39	Trần Giáng Hoa	Về bài thơ vịnh Lưỡng Kiên sơn
40	Nguyễn Thị Kim Hoa	Về hai tấm bia khai hoang và lập làng mới ở Kiến Thụy - Hải Phòng
41	Võ Thị Ngọc Hoa	Vài nhận xét về một số tác phẩm chữ Hán trong chương trình ngữ văn lớp 7 và 10
42	Bùi Đình Hoài	Giới thiệu 83 đạo sắc ở đình làng Chương Mỹ, Hà Nội
43	Đỗ Danh Huấn	Văn bia Đăng khoa bi ký tại văn chỉ làng Hữu Bằng - huyện Thạch Thất, Hà Nội
44	Lê Đình Hùng	Bài minh và sắc phong trên tấm biển gỗ ở làng Phước Tích
45	Trương Sĩ Hùng	Danh tướng Phạm Tu – Lý Phục Man là một hay hai người
46	Nguyễn Đình Hưng	Tìm thấy một cuốn sách địa chí cổ có giá trị ở huyện Định Hóa (Thái Nguyên)
47	Mai Hương	Về tấm bia ở lăng mộ Kiến Thụy Quận vương ở tả ngạn sông Bồ, thôn Lai Thành, xã Hương Xuân, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế
48	Lê Thị Thu Hương	Hương Hiền từ và truyền thông hiếu học ở Phù Lưu
49	Phạm Ngọc Hường	Giới thiệu bộ luật Nôm Bắc kỳ dân luật tân san
50	Nguyễn Thị Hường	Đôi nét về từ cổ trong tư liệu văn bia chữ Nôm
51	Hoàng Thị Thu Hường	Những tư liệu quý qua gia phả họ Ngô ở huyện Hiệp Hòa - tỉnh Bắc Giang
52	Nguyễn Quang Khải	Những hoành phi, câu đối ở chùa Hàm Long
53	Nguyễn Quốc Khánh	Lê Văn Ngữ (1859-?) với bản Chu dịch cứu nguyên triều Nguyễn
54	Dương Văn Khoa	Báo Tiệp (Tin thắng trận - Hai chữ tiêu đề bài thơ của Bác có thể hiểu là - Báo chiến thắng)
55	Phạm Văn Khoái	Một bản tấu của Viện Cơ mật có chứa đựng thông tin về thời điểm ra đời của Đại Nam Đồng Văn Nhật báo
56	Phạm Hương Lan	Tìm hiểu thân thế sự nghiệp của Tiến sĩ Đỗ Túc Khang qua cuốn Đỗ tộc gia phả
57	Phạm Hương Lan - Hoàng Hải Hiền - Phạm Ngọc Hường - Nguyễn Ngọc Yến - Nguyễn Phú Hải	Giới thiệu di sản Hán Nôm chùa Tường Vân thành phố Huế
58	Phạm Ngọc Lan	Nguyễn Du và Thăng Long
59	Nguyễn Tô Lan	Một số nghiên cứu về tuồng Việt Nam của các học giả Trung Quốc
60	Chu Tuyết Lan	Chia sẻ nguồn lực thông tin trên mạng internet bằng phần mềm mã nguồn mở Greenstone giái pháp lựa chọn của thư viện Viện Nghiên cứu Hán Nôm
61	Nguyễn Thị Lâm	Thêm một bài khải Nôm thời Lê
62	Lê Tùng Lâm	Giới thiệu tác phẩm Lại An quan dân lạc nghiệp sách của Hà Tông Huân
63	Ngô Thế Lân	Ngũ hành gắn liền với y học cổ truyền
64	Nguyễn Hoa Lê	Về cuốn gia phả của dòng họ Thái ở Xuân Lộc, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
65	Lương Quang Lộc	Cửa ô Hà Nội - những mảnh ghép của lịch sử
66	Đặng Văn Lộc	Di sản Hán Nôm về dòng họ Đặng ở An Để, Hiệp Hòa, Vũ Thư, Thái Binh
67	Lê Công Luận	Phát hiện văn bản Nôm hát đúm giữa hai làng xoan Tây Cốc – An Thái
68	Nguyễn Tô Ly	Một số sắc hiệu về thần Long Đỗ - Bạch Mã Đại vương - Quốc đô Thăng Long Thành hoàng Đại vương
69	Hoàng Phương Mai	Công tác biên dịch và nghiên cứu truyện thơ Nôm Tày - Đôi nét về thành tựu và triển vọng.
70	Nguyễn Kim Măng	Tư liệu về tiến sĩ Ngô Khuê qua một tấm bia
71	Nguyễn Doãn Minh	Những văn bản sắc phong có niên hiệu Minh Mệnh của nhà thờ họ Bùi thôn Hải Yến, xã Hải Triều huyện Tiên Lữ tỉnh Hưng Yên
72	Thích Thiện Minh	Khóa cúng đức Phật Bà Quán âm
73	Nguyễn Hữu Mùi	Hoàng Giáp Phùng Khắc Khoan với bài văn bia ở Điện Cổ Pháp Đình Bảng, Từ Sơn, Bắc Ninh
74	Nguyễn Đăng Na	Thời điểm Nguyễn Trung Ngạn sáng tác bài Quy hứng
75	Nguyễn Thế Nam	Quá sơn bảng văn - câu chuyện về nguồn gốc người Dao
76	Đặng Công Nga	Núi Non Nước - một bảo tàng bia quý
77	Nguyễn Thị Ngân	Xác định địa danh Tiểu Tây Dương qua thư tịch Hán Nôm
78	Hoàng Thị Ngọ	Cao Xuân Dục – tác gia Hán Nôm cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
79	Đặng Thị Bích Ngọc	Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển của thơ vịnh vật cổ trung đại Trung Quốc
80	Nguyễn Tá Nhí	Bảy đạo sắc phong Thái úy Lý Thường Kiệt ở đền Bắc Thượng, phố Hàng Bông, Hà Nội
81	Nguyễn Ngọc Nhuận	Chùa Yên Phú trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng và một số vấn đề về Phật giáo Việt nam
82	Nguyễn Thị Oanh – Trịnh Khắc Mạnh	Quan hệ bang giao Việt Nam - Nhật Bản (Góp thêm một số tư liệu hiện lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm)
83	Nguyễn Văn Phong	Đôi nét về di sản sắc phong tỉnh Bắc Giang
84	Trương Quang Phúc	Về ngôi chùa Thiếu Lâm tự
85	Trương Đức Quả	Bài dẫn trong sách Quốc văn tùng ký của Nguyễn Văn San
86	Nguyễn Văn Quý	Góp phần tìm hiểu về một quan nội thị triều Lê kính Phật
87	Trần Văn Quyến	Hai tấm bia ở nhà thờ Phú Thượng huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng.
88	Nguyễn Mạnh Sơn	Tư liệu Thi kinh trong Thư kinh diễn nghĩa của Lê Quý Đôn
89	Lưu Đình Tăng	Về bài vọng bươn ước “Từng tháng ước mong” trong lối hát giao duyên của người Tày Bắc Cạn
90	Nguyễn Hữu Tâm	Giới thiệu các đạo sắc của trại Sào Long, xã Nga My, huyện An Hóa, tỉnh Ninh Bình
91	Nguyễn Hữu Tâm – Nguyễn Quang Trung	Giới thiệu hai tấm bia hiện đang được lưu giữ tại chùa thôn Hội Xá, xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội
92	Trần Thị Thanh	Về tấm bia mộ Phạm Phú Thứ
93	Nguyễn Văn Thanh	Giới thiệu bản thần tích chữ Nôm về Chử Đồng tử - Tiên Dung
94	Nguyễn Trung Thành	Tấm bia Hộ nhi tạo lệ với mấy khía cạnh về phong tục truyền thống ở Cổ Loa
95	Phạm Thuận Thành	Cần dịch lại một đoạn văn trong sách Đại Việt sử ký toàn thư
96	Nguyễn Thị Thảo	Về một nữ tướng thời Trưng vương chưa được nêu danh
97	Phạm Thị Thảo	Sách giáo dục của người Dao - đôi điều suy nghĩ
98	Phạm Văn Thắm	Bước đầu tìm hiểu xu thế nghiên cứu Kinh Dịch hiện nay
99	Nguyễn Quang Thắng	Triện pháp gia Tô Ngại
100	Chương Thâu	Phan Bội Châu với bài văn bia Mão Sơn ca ngợi gia đình Nguyễn Mậu Kiến
101	Lê Văn Thi	Giới thiệu các đạo sắc phong ở một số làng thuộc thành phố Huế
102	Nguyễn Hoàng Thị	Từ truyện cổ rùa vàng, suy nghĩ về tinh thần khoan dung và cởi mở của dân tộc ta
103	Nguyễn Hoài Thu	Kho tàng thư tịch cổ Hán Nôm tại thư viện quốc gia
104	Lương Thị Thu	Về năm bài thơ khắc tên tàu mái đình làng Uớc Lễ
105	Đinh Khắc Thuân	Văn bia đền Phù Đổng (Tiên Du, Bắc Ninh)
106	Hoàng Tịnh Thủy	Một số vấn đề về tác phẩm Đại học tích nghĩa của Lê Văn Ngữ
107	Trương Thị Thủy	Giới thiệu văn bia tại đình Thụy Phương
108	Võ Thị Ngọc Thúy	Tư duy hội họa trong thơ Vương Duy
109	Đặng Đức Thư	Đi tìm chủ nhân một di tích cổ
110	Dương Xuân Thự	Dương Danh Lập (1839 - 1904) cuộc đời và tác phẩm
111	Nguyễn Đức Toàn	Khóa nhi bát pháp – một số kinh nghiệm trong giảng dạy chữ Hán giai đoạn vỡ lòng.
112	Nguyễn Thị Trang	Về bài Nam dược chỉ danh truyền
113	Nguyễn Hải Trừng	Một bài thơ tù Côn Đảo (chữ Hán) mới tìm lại được
114	Tống Văn Trường	Kế thừa văn hóa Hán Nôm trong giai đoạn hiện nay - Đôi điều suy ngẫm
115	Nguyễn Minh Tuân	Tính giáo dục trong Then Bách thú của người Tày - Nùng
116	Trầm Thanh Tuấn	Vai trò của việc học chữ Hán trong nỗ lực nâng cao chất lượng dạy học ngữ văn phổ thông
117	Phạm Văn Tuấn	Khương Công Phụ và những dấu tích còn lại với thời gian
118	Nguyễn Thanh Tùng	Về lai lịch bài thơ Đáp Bắc nhân vấn An Nam phong tục vẫn được xem là của Hồ Quý Ly
119	Đỗ Bích Tuyển	Về những mã chữ Nôm ghi tên người trên một số văn bia ở Hà Nội đầu thế kỷ XX
120	Nguyễn Hùng Vĩ	Những ghi chép chữ nghĩa khi đọc Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi
121	Đinh Văn Viễn	Tìm hiểu về Côi trì đinh bạ (1722)
122	Nguyễn Công Việt	Về quả ấn đồng Án sát sứ ty tỉnh Bình Thuận
123	Lê Quốc Việt	Bia mộ ông “Tế”
124	Nguyễn Thị Việt	Tư liệu Hán Nôm ở quần thể di tích lịch sử văn hóa xã Thượng Đình, huyện Phú Bình (Thái Nguyên)
125	Phạm Thị Thùy Vinh	Chuông Tây Sơn chùa Hộ Quốc và những vấn đề liên quan đến sự di dân từ các miền quê về Thăng Long trong thế kỷ XVIII
126	Nguyễn Đăng Vũ – Nguyễn Xuân Diện	Khảo cứu tài liệu vừa được phát hiện tại đảo Lý Sơn
127	Đỗ Ngôn Xuyên – Phạm Văn Triệu	Về một số sắc phong cho Đội trưởng Nguyễn Duy Thiêm (lưu tại làng Hữu Bằng, huyện Thạch Thất, Hà Nội)
128	Nguyễn Vân Yên	Bia đá và chương đồng cổ ở di tích đền và chùa Đồng Mỏ, Thái Nguyên
129	Nguyễn Ngọc Yến	Giới thiệu một bản tộc phả họ Đào (Cổ Loa - Đông Anh - Hà Nội)
130	Nguyễn Thị Ngọc Yến	Tìm hiểu thân thê sự nghiệp Nguyễn Bảo - Người biên tập cuốn Phượng Sơn từ chí lược.

Các tham luận gửi đến Hội nghị đã tập trung vào các vấn đề sau đây:

1/ Thông báo, giới thiệu những phát hiện mới trong công tác sưu tầm các tư liệu Hán Nôm hiện còn nằm rải rác ở các địa phương và trong các kho tư liệu trong cả nước. Những tư liệu Hán Nôm mới sưu tầm được là những thông tin rất có giá trị cho chúng ta, như bài “Khảo cứu tài liệu vừa được phát hiện tại đảo Lý Sơn”, bài “Văn bia của Hồ Tông Thốc - Thêm một tấm bia thời Trần ”, bài “Về bài vọng bươn ước “Từng tháng ước mong” trong lối hát giao duyên của người Tày - Bắc Cạn”, bài “Giới thiệu bản thần tích chữ Nôm về Chử Đồng tử - Tiên Dung”, và bài “Văn bia đền Phù Đổng (Tiên Du, Bắc Ninh)”, hay bài “Về một nữ tướng thời Trưng vương chưa được nêu danh”, v.v..

2/ Giới thiệu các tác gia, tác phẩm Hán Nôm và tư liệu về các nhân vật lịch sử đem đến nhiều thông tin mới, bổ ích góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề về các lĩnh vực này, cung cấp những tư liệu Hán Nôm có giá trị khi nghiên cứu những giá trị truyền thống văn hoá Việt Nam, như bài “Khương Công Phụ và những dấu tích còn lại với thời gian”, bài “Phan Bội Châu với bài văn bia Mão Sơn ca ngợi gia đình Nguyễn Mậu Kiến”, bài “Hoàng giáp Phùng Khắc Khoan với bài văn bia ở Điện Cổ Pháp Đình Bảng, Từ Sơn, Bắc Ninh”, bài “Thư Trì thi tập, tập thơ đặc sắc của Tam nguyên Thám hoa Vũ Phạm Hàm”, bài “Tư liệu về Tiến sĩ Ngô Khuê qua một tấm bia” và bài “Dương Danh Lập (1839 - 1904) cuộc đời và tác phẩm”, v.v..

3/ Kế tiếp phải kể đến những tham luận nêu lên những giá trị của tư liệu Hán Nôm, khi nghiên cứu lịch sử, văn học, tôn giáo, pháp luật, như bài “Tính giáo dục trong Then Bách thú của người Tày - Nùng”, bài “Vai trò của việc học chữ Hán trong nỗ lực nâng cao chất lượng dạy học ngữ văn phổ thông”, bài “Chùa Yên Phú trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng và một số vấn đề về Phật giáo Việt nam”, và bài “Chuông Tây Sơn chùa Hộ Quốc và những vấn đề liên quan đến sự di dân từ các miền quê về Thăng Long trong thế kỷ XVIII”, hay bài “Thần tích chùa Yên Phú, sự hỗn dung giữa Phật giáo với tín ngưỡng thủy thần”, v.v..

4/ Về văn bản học và thư tịch, có các tham luận, như “Thơ văn xướng họa của các tác gia – sứ giả Việt Nam Hàn Quốc: Những thành tựu nghiên cứu về văn bản học”, bài “Quan hệ bang giao Việt Nam - Nhật Bản (Góp thêm một số tư liệu hiện lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm)”, bài “Văn thư ngoại giao thời Trần – nội dung và nghệ thuật” bài “Thời điểm Nguyễn Trung Ngạn sáng tác bài Quy hứng”, bài “Về lai lịch bài thơ Đáp Bắc nhân cấn An Nam phong tục vẫn được xem là của Hồ Quý Ly”, bài “Bia đá và chương đồng cổ ở di tích đền và chùa Đồng Mỏ, Thái Nguyên”, bài “Về quả ấn đồng Án sát sứ ty tỉnh Bình Thuận”, bài “Một số vấn đề về tác phẩm Đại học tích nghĩa của Lê Văn Ngữ”, bài “Bài dẫn trong sách Quốc văn tùng ký của Nguyễn Văn San”, v.v..

5/ Về ngôn ngữ văn tự là các tham luận, “Những ghi chép chữ nghĩa khi đọc Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi”, bài “Hoạn Thư không “ngứa ghẻ” mà “giận lẫy””, bài “Đôi nét về từ cổ trong tư liệu văn bia chữ Nôm” và bài “Về những mã chữ Nôm ghi tên người trên một số văn bia ở Hà Nội đầu thế kỷ XX”, v.v..

Kính thưa quý vị đại biểu.

Kính thưa Hội nghị.

Với tư cách là cơ quan chủ trì Hội nghị Thông báo Hán Nôm học hàng năm của ngành Hán Nôm, chúng tôi trình bày đôi điều miêu tả không khí học thuật của ngành Hán Nôm năm qua và là lời khai Hội nghị thông báo Hán Nôm học năm 2009.

Chân thành cảm ơn quí vị đại biểu cùng đồng nghiệp./.